Novilo, Leren wat er toe doet
  • Nederlands (NL-BE)
  • PDF

Veelgestelde vragen: Over de trainingen

  • Geschreven door Tijl Koenderink

Over de trainingen

Waar komt jullie methodiek vandaan?

Wat is er uniek aan jullie trainingen?

Welk type trainingen hebben jullie?

Geven jullie ook individuele begeleiding aan leerlingen?

Wat kan ik doen als ik me echt wil verdiepen in het onderwerp leren?

Over leren

Wat is leren eigenlijk?

Wat is het verschil tussen leren en studeren?

Kan iedereen (alles) leren?

Wat vind je van theorie xyz (top-down leren, ruimtelijk visueel denken, auditief leren, leermodel van kolb, etc, etc)?

Wat is het belangrijkste als je zelf wilt leren?

Wat is het belangrijkste om iemand anders te helpen leren?

Wat zijn de meest voorkomende leerproblemen?

En wat zijn hun oplossingen?

Is dat niet streven naar de ’perfecte leerling’?

Over hoogbegaafdheid

Staat intelligentie vast?

Is intelligentie erfelijk?

Is school altijd de beste oplossing voor hoogbegaafden?

Wat kun je als ouders doen wanneer de school niet meewerkt?

Wat kun je als leerkracht doen wanneer de ouders niet meewerken?


 Over de trainingen

 Waar komt jullie methodiek vandaan?

De inhoud van de training is ontwikkeld door Tijl Koenderink naar aanleiding van een eigen gemis. Na in het onderwijs talloze malen gevraagd te hebben  "Hoe leer je nu eigenlijk?" en daar nooit een echt bevredigend antwoord op gehad te hebben is hij zelf op zoek gegaan. Enkele honderden boeken en trainingen op 3 continenten van talloze leerkrachten later blijken er wel antwoorden te zijn. Talloze zelfs. Deze zijn samengevoegd tot een coherent geheel en herschreven om aan te sluiten op de onderwijspraktijk. Na deze zelf getest te hebben met leerlingen in de klas zijn we het gaan verspreiden.
 

Wat is er uniek aan jullie trainingen?


Er zijn talloze trainingen in de wereld, zelfs in Nederland, over leren. Maar de trainingen centreren zich vaak rondom losse technieken en modellen. En deze losse onderdelen worden vaak in een training centraal gesteld als 'de oplossing'. Plus dat de leerling gereduceerd wordt tot een proefkonijn waarop je talloze methoden los kunt laten.

Abraham Maslow: Als een hamer het enige gereedschap is waarover je beschikt, ben je geneigd ieder probleem als een spijker te zien.

Onze methodiek gaat uit van de leerling. Als eerste wordt er een algemeen beeld geschetst van wat leren is. Er wordt gekeken hoe je een leerling mee kunt 'diagnostiseren' om te zien waar deze leerling goed in is, en waar hij verbetering zou kunnen geburiken. Vanuit deze analyse kun je dan kijken wat precies de beste interventie is. In de trainingen leer je een breed scala aan modellen, vaardigheden, technieken en interventies. Omdat je 'gereedsschapskist' zo een stuk breder is kun je meer bij de leerling en zijn belevingswereld aansluiten.

 

Welk type trainingen hebben jullie?

We geven trainingen aan scholenteams (basisonderwijs en voorgezet onderwijs) in Leren Leren en Leren OndernemenZie Traject voor meer informatie over de typen trajecten. Daarnaast geven we trainingen aan individuele leerkrachten in de basistrainng en vervolgtrainingen. Dit zijn de zogenaamde 'Expert-trainingen'. Deze Expert-trainingen zijn samengevoegd in de "Mastertrack Leren Leren" om een totaal training te krijgen met veel diepgang over wat leren is en hoe het werkt. Ook geven we trainingen aan ouders, meestal specifiek van hoogbegaafde kinderen.


Geven jullie ook individuele begeleiding aan leerlingen?


In principe zijn we geen begeleidingsbureau. U kunt wel altijd contact met ons opnemen, we hebben een breed netwerk van mensen waarvan wij er veel zelf getraind hebben in Leren Leren. Zo weet u zeker dat uw kind/leerling goed terecht komt.
 

Wat kan ik doen als ik me echt wil verdiepen in het onderwerp leren?


Kijk dan naar de Mastertrack Leren Leren. Dit is onze meest uitgebreide training waarin alle onderwerpen van het leren met bijzonder veel diepgang aan de orde komen. Het is de combinatie van de basistraining Leren Leren plus alle Experttrainingen.
 

Over leren

Wat is leren eigenlijk?


Aldus van Dale:
le·ren 1 onderwijs geven; onderwijzen vaardigheid in iets (laten) krijgen: al doende leert men in het geheugen opnemen: een les ~ zich kennis of vaardigheid proberen eigen te maken; studeren: ~ voor onderwijzer

Vaak wordt leren gezien als iets tussen 2 en 3 in. Vaardigheid krijgen en in het geheugen opnemen. Voor ons is leren veel breder. Leren omvat alle momenten van groei en ontwikkeling. Soms zeggen mensen "ik kan niet leren". Maar de niet lerende mens bestaat niet. Leven is leren.

Wat is het verschil tussen leren en studeren?


Aldus van Dale:

stu·de·ren -deerde, h gestudeerd zich bekwamen in een vak van wetenschap: hij zit te ~ 2onderwijs volgen, student zijn

Er zit een groot verschil tussen Leren en Studeren. Vaak  zeggen mensen: "ik kan niet leren". Wat ze dan bedoelen is: Als je een gortdroog boek voor me legt over een onderwerp dat me niet boeit dan kan ik die informatie niet opnemen. Iedereen kan leren. Niet iedereen studeert even goed. Dat is ook niet een aangeboren afwijking, maar eerder een gebrek aan training en een gebrek aan de juiste vaardigheden. Iedereen leert, iedereen kan leren studeren.

Kan iedereen (alles) leren?


Iedereen kan alles leren, gegeven voldoende tijd en motivatie. Jerome Bruner, een Amerikaans onderwijskundige, heeft gezegd dat je een zes-jarige alles kunt leren, gegeven dat je het in zijn eigen conceptuele vocabulaire kunt doen. Dit betekent voor mij dat je ook kunt beginnen aan quantum-mechanica. Je moet alleen de concepten in de logische volgorde opbouwen en er voldoende tijd voor nemen. Dit kan dan nog 5 tot 10 jaar duren, maar het kan wel. Er zijn weinig fysieke limieten aan wat een mens kan leren. 

Wat vind je van theorie xyz (top-down leren, ruimtelijk visueel denken, auditief leren, leermodel van kolb, etc, etc)?


In veel trainingen komt de vraag naar boven wat we vinden van een bepaald model of bepaalde theorie. Ik moet dan altijd denken aan het verhaal uit India met de drie blinde mannen en de olifant (drie blinde mannen voelen onderdelen van de olifant. De een voelt de staart en zegt dat hij een touw heeft gevonden. De tweede voelt een been en roept dat het een boom is. De derde bezweert dat het een slang is als hij de slurf voelt). Het zijn allemaal onderdelen van de 'waarheid'. Maar doordat ze een beperkte blik hebben omvatten ze niet de hele waarheid.

Waar we niet claimen de hele waarheid te hebben proberen we met onze beschouwende aanpak dit te relativeren. Lerende mensen zijn niet te generaliseren in één model. Wanneer je dat wel probeert te doen doe je de mens tekort. Ik ben er dus voor om meer van dat soort ideeën te verzamelen, maar om onszelf nooit aan één idee vast te klampen. Elke leerling is uniek, elke leerling is goed.

Wat is het belangrijkste als je zelf wilt leren?


Je motivatie. Hoe gemotiveerder je bent, hoe groter je kans van slagen. Een goede tweede is flexibiliteit van strategie. In plaats van vast te houden aan wat je weet over hoe je het moet doen, hou vast aan één criterium: Werkt wat ik doe? Zo niet, stuur dan bij.

Wat is het belangrijkste om iemand anders te helpen leren?


In feite wederom motivatie. Alleen dit kun je over het algemeen niet direct beinvloeden dus een goede tweede zou zijn je manier van aanbieden. Hoe je iets aanbiedt heeft direct invloed op hoe het opgepakt wordt. Als je het gedifferentieerd aan kunt bieden, aansluitend op verschillende leerstijlen en strategieen, dan zul je meer succes hebben.

Wat zijn de meest voorkomende leerproblemen?


Hierover volgt volgende maand een specifiek artikel. Neem contact op als je al eerder het antwoord wilt weten.

En wat zijn hun oplossingen?


Hierover volgt volgende maand een specifiek artikel. Neem contact op als je al eerder het antwoord wilt weten.

Is dat niet streven naar de ’perfecte leerling’?
 
Enerzijds wel, anderzijds niet. Het ligt eraan wat je ziet als een 'perfecte leerling'. Als het een gemiddelde leerling, of een leerling die perfect in school is moet ik je teleurstellen. Deze zijn niet te 'maken'. Als je op zoek bent naar een zelf-geactualiseerde, gemotiveerde leerling die het maximale uit zichzelf haalt ben je aan het juiste adres. Daar is heen te begeleiden. Het gaat alleen niet bij elke leerling op dezelfde manier. Sterker nog, er bestaan geen 2 leerlingen op de wereld waarbij de methode hetzelfde is.
 

Over hoogbegaafdheid

Staat intelligentie vast?


Het korte antwoord is nee. Het lange antwoord is tweezijdig: Enerzijds is er een aangeboren neiging tot intelligentie of niet. Ik vergelijk het met een berg met aan de top 'hoogbegaafd presteren'. Voor de een is de berg de heuvels in Limburg. Voor de ander is de berg de Mount Everest. Het is niet onmogelijk voor de tweede om dit niveau te bereieken, maar het is wel veel onwaarschijnlijker. Voor mij is de absolute grens ook niet echt relevant. Wat veel interessanter is zijn de vragen: 'Is iemand gelukkig?' en 'Haalt iemand uit zichzelf wat eruit te halen is?'.

Je kunt wel intelligentie 'kwijtraken'. Enerzijds worden je hersencellen door matig gebruik en een ongezonde levensstijl minder flexibel. Anderzijds kunnen overtuigingen een enorme rol spelen in de beperking van je vermogens en prestaties.

Is intelligentie erfelijk?


Zie bovenstaande vraag. Er is zeker een neiging die erfelijk is. Hoeveel daarvan is betwistbaar. Maar vaak zullen intelligentere ouders ook automatisch een rijkere leeromgeving aanbieden. Het is een spiraal-effect. 

Is school altijd de beste oplossing voor hoogbegaafden?


Bij ons staan er twee vragen bovenaan: 'Is de leerling gelukkig?' en 'Komt de leerling goed tot zijn recht?'. Van die twee is de eerste van het grootste belang. Wanneer een school een leerling om verschillende reden niet gelukkig maakt, en de leerling buiten de school beter en gelukkiger tot zijn recht komt, is dat de verkiesbare optie. Het is alleen in mijn ogen maar zelden 'nodig' dat een leerling gedwongen van school afmoet zonder alternatief.

Wat kun je als ouders doen wanneer de school niet meewerkt?


Hou altijd als belangrijkste vraag voor ogen: "Hoe kom ik verder met mijn kind?". Het heeft zelden zin om een strijd met een school te voeren. Je kunt iemand niet dwingen om je kind op jouw manier op te voeden. Daarnaast kan het nuttig zijn om je te verplaatsen in de rol van de leerkracht met 25 kinderen tegenover hem/haar. Het heeft, ook in negatieve situaties, maar zelden zin om met het kind tegen de leerkracht in te gaan. De leerling leert hiermee namelijk de problemen buiten zichzelf leggen. Het is begrijpelijk om je kind te willen sparen voor de problemen die optreden, maar de problemen in de toekomst zullen velen malen groter zijn als de leerling niet meer gemotiveerd is.

Dat gezegd zijn er wel situaties waarbij de school echte fouten maakt. Dien dan een onderbouwde klacht in en ga op zoek naar een school die wel aansluit bij de behoeften van je kind. Wellicht is een oudertraining nog waardevol om meer ideeen te krijgen over wat je thuis met je kind aankunt.

Wat kun je als leerkracht doen wanneer de ouders niet meewerken?


Andersom komt ook regelmatig voor. Belangrijkste eerste stap is niet vingerwijzen. Probeer echter uit te leggen wat je doet en gedaan hebt, en wat de volgende stappen zijn. Probeer ook eventueel uit te leggen wat de gevolgen zijn van een bepaalde stijl van opvoeden. In de training Leren Leren wordt hier ook specifieke aandacht aan besteed.