Mythe van Uitdaging
Elke keer gaan mijn haren recht overeind staan als ik het advies weer hoor: “Daag hem maar gewoon meer uit”. Het is ongelofelijk hoe vaak deze catch-all phrase wordt gebruikt als oplossing voor alles rondom hoogbegaafdheid. Alsof dat alle problemen oplost. Ik zie veel gevallen waar het de situatie zelfs verslechterd. Dat er nog mensen het land rondgaan met de boodschap “leg het metrieke stelsel maar in een uur uit, dan komt het wel goed” vind ik bijna misdadig en zou aan banden gelegd moeten worden.
Achtergrond
Voor ik kan uitleggen waarom ik het zo een slecht advies vind is er eerst wat achtergrond nodig. Bij getalenteerde leerlingen (en mensen in het algemeen) is ver vaak een scherpe scheiding waar te nemen: Dat waarin ze geïnteresseerd en intrinsiek gemotiveerd zijn en de ‘rest’. In veel gevallen zie je fantastische resultaten in het interesse-gebied, en bijzonder matige resultaten in alle andere gebieden.
Hoe daag je uit?
Als je als leerkracht, ouder of begeleider dan aan uitdaging gaat werken zijn er twee mogelijkheden: Of je daagt een leerling uit binnen zijn interesses of daarbuiten. Wanneer je kiest voor uitdaging buiten het intereesse gebiedt zie je vaak dat de leerling vastloopt. Gesterkt door alle uitdaging-predikanten wil je toch niet onderdoen en zoek je plekken waar de leerling zich wel laat uitdagen: Zijn eigen interessegebieden.
Vergroting kloof
Dit leidt echter tot een vergroting van de de motivatie kloof. Omdat de leerling zo snel gaat op zijn interesse-gebieden is hij nog minder geintresseerd in alle andere gebieden omdat verhoudingsgewijs zijn resultaten daar zo laag zijn. Zijn inzet daalt daar tot een nulpunt. Dit levert een vicieuze cirkel op want dan zal hij over het algemeen door de uitdaging-liefhebbers maar weer op zijn interesse aangesproken worden.
Trainen op doorzettingsvermogen
Er zit waarde in kunnen doorzetten op gebieden die niet altijd vanzelf komen. Dit is overigens niet hetzelfde als iemand eindeloos frustreren met dingen die hij niet kan. Door stap voor stap een leerling te begeleiden door te zetten op gebieden die niet zo lekker lopen geeft hem een enorme voorsprong in zijn toekomstige school/werk carriere. Immers, het leven bestaat niet alleen maar uit mooie leuke uitdagingen.
Gulden middenweg
Door (leuke) uitdaging af te wisselen met het doorzetten op andere gebieden creeer je een gebalanceerde leerling die in staat is een breed scala aan problemen aan te gaan. Door bewust zowel het exceleren op interesse gebieden en het doorzetten op andere gebieden een plek te geven wordt een leerling zich bewust van zijn sterke en zwakke kanten.
