Wat is het verschil tussen leren en studeren?
In mijn begeleiding van leerlingen en studenten is de eerste stap vaak het maken van een belangrijk onderscheid: Het verschil tussen leren en studeren. Vrijwel elke keer dat iemand met een ‘groot probleem’ begeleiding nodig heeft komt hij of zij naar me toe met de opmerking “ik kan niet leren”.
Dat is natuurlijk onzin. Je hebt leren schrijven, je kunt praten, er zijn 100.000 dingen die je hebt leren doen. 'Ja' ,zeggen ze dan, 'maar dat is niet leren'. Als dat geen leren is, wat is dan wel leren?
Leren: zich kennis of vaardigheid proberen eigen te maken
Studeren: kennis opdoen uit de wetenschap
Bijna altijd als mensen zeggen dat ze niet kunnen leren, bedoelen ze “ik kan niet studeren”. Wat ze dan bedoelen is: Als ik een gort-droog boek voor me heb en ik slaperig en gedesinteresseerd ben krijg ik dat boek niet in mijn hoofd gestampt. Dat wil ik best geloven. Ik heb er zelf ook moeite mee. Maar dat is geen leren. Althans, dat is niet alleen leren, het is een onderdeel van leren. Een erg klein, redelijk insignificant onderdeel, behalve om één reden: Ons onderwijs systeem is erop gebouwd.
Toen ongeveer 100 jaar geleden besloten werd om meer kinderen te scholen (om verschillende redenen, meeste niet humanitair van aard) moest er een efficiente manier gevonden worden. De meest efficiente manier bleek te zijn: Veel kinderen in een kleine ruimte met gestandaardiseerde materialen. Door met ijzeren hand te regeren kreeg je vrijwel alle kinderen door het curriculum heen. De enkeling die eruit viel groeide toch op voor galg en rad.
Ons huidige onderwijssysteem heeft nog steeds wat restanten van deze instelling. Het idee dat er een gemiddelde leerling bestaat waarvoor je een ideaal gemiddeld boek kunt schrijven. Meer en meer blijkt dit echter niet waar te zijn. Elk mens leert op een eigen manier; de een door het te horen, de ander door het te lezen en weer een ander door het te doen. De een is geen betere of slechtere leerling dan een ander, enkele een andere. Helaas houden veel methodes en onderwijsdeskundigen zich nog erg vast aan het verleden, wat als gevolg heeft dat als je de methode niet als slecht kunt bestempelen dat je enige conclusie kan zijn dat er iets mis moet zijn met de leerling.
Deze boodschap wordt, bewust of onbewust, impliciet of expliciet, dag in dag uit verkondigd aan onze leerlingen. Degenenen die binnen de leerstijl van school passen zijn slim en goed, degenen die daarin niet gedijen horen er toch niet echt bij.
De vraag is alleen of dat een belediging is of een compliment.
Om terug te komen op de begin stelling: Ja, iedereen kan leren. Nee, niet iedereen kan even gemakkelijk kennis opnemen uit de wetenschap zoals die nu wordt aangeboden. Over een aantal jaar zullen we waarschijnlijk hoofdschuddend terugkijken op deze periode waarin we op barbaarse wijze lesgeven. Het slachtoffer van deze barbaar is het zelfbeeld van het kind. Laten we alles doen wat we kunnen om het kind hierin te beschermen.
Als je meer wilt lezen over het begeleiden van (hoogbegaafde) leerlingen, schrijf je dan in voor onze nieuwsbrief linksboven in het scherm. Hiermee breng ik je ook op de hoogte van de publicatiedatum van het boek: “De 7 Uitdagingen van Hoogbegaafde leerlingen in het onderwijs, en hun oplossing”
Over de schrijver
Tijl Koenderink is trainer, coach en oprichter van trainingsbureau Novilo dat scholen, leerkrachten en ouders helpt in hun taak van het begeleiden van (hoogbegaafde) leerlingen door trainingen op het gebied van leren leren. Zie www.novilo.nl
